Michel de Montaigne jest najbardziej znany ze swoich „Prób”, które jeszcze się u mnie na blogu nie pojawiały. Zatem czas nadrobić to niedopatrzenie i zaczerpnąć z mądrości naszego myśliciela.
Dusza, w której mieszka filozofia, winna przez swoje zdrowie dawać zdrowie i ciału:
powinna aż na zewnątrz promieniować z siebie własny spokój i błogość
Voluntary simplicity is a way of living that is outwardly simple and inwardly rich
Duane Elgin, „Voluntary Simplicity”
’Restoring pride’ jest książką, która zrobiła na mnie niesamowite wrażenie w pewnym momencie mojego życia. Pozycja ta nie jest łatwo dostępna – wydana w latach 90tych ubiegłego wieku, jest zasadniczo nie do kupienia. Dlatego też umieściłem masę cytatów z niej na swoim GitHubie. Poniżej chciałbym wrzucić jeden z bardziej doniosłych cytatów, dobrze pokazujący cały przekaz tej pozycji.
What is more to be lamented is that so few people do anything with the strengths that nature has given them. As the ancient Stoics expressed it, most of us have mingled in our being the powers of gods and the mindless impulses of the beasts, and we tend to rest effortlessly on our dead kinship with the latter instead of nourishing and perfecting the divine element in us. Most people have the power to be creative, and some have it in a god-like degree. That is what the pagan philosophers of antiquity were referring to when they wrote of human goodness and happiness. But many people – perhaps even most – are content with the passing pleasures and satisfactions of the animal side of our nature. Indeed, many people will account their lives to be successful if they get through them with only minimal pain, with pleasant diversions from moment to moment and day to day, and the general approval of those around them. And this, notwithstanding that they often have within them the ability to do something which perhaps no human being has ever done. Merely to do what others have done is often safe, and comfortable; but to do something truly original, and do it well, whether it is appreciated by other or not – that is what being human is really all about, and it is what alone justifies the self-love that is pride.
Richard Taylor, ’Restoring Pride’
Mark Manson jest jednym z moich ulubionych autorów jeśli chodzi o pop-psychologiczno-coachingowy content (drugim jest Steven Pressfield). Aczkolwiek dziś cytat z tego pierwszego.
It’s a mountain of a dream and a mile-high climb to the top. And what it took me a long time to discover is that I don’t like to climb. I just want to imagine the top.
Mark Manson, https://markmanson.net/dreams
Jan Hartman jest znanym filozofem i publicystą, który jest znany głównie z zajmowania się etyką oraz metafilozofią. Niedawno wydał książkę pod tytułem „Zmierzch filozofii” (polecam), z której pochodzi dość ciekawy cytat.
„Jednakże w ostatnich dekadach XX wieku zaszła zmiana, która dla opinii publicznej nie jest może wyraźnie zauważalna, lecz dla etyki drastyczna: dawny ideał kształtowania charakteru (cnoty) ustąpił narcystycznemu konceptowi samorealizacji, gdzie przedrostek 'samo’ oznacza moje egoistyczne, zajęte sobą 'ja’, nie zaś ogólnie i idealnie pojęte człowieczeństwo. Jeśli dotychczas pojęcie szczęścia dawało się obronić jako kategoria moralna, a to z racji idealistycznego jego pojmowania, sięgającego nie tylko najwyższych wzorców cnoty, lecz nawet sugerującego ascezę jako drogę do doskonałości (i szczęścia), to dzisiaj jedyny pierwiastek moralny zachowany w pojęciu szczęścia wiąże się z obowiązkami człowieka względem samego siebie. Każdy człowiek ma nie tylko prawo, lecz również powinność zadbać o siebie i własne szczęście. Nikt nie może wymagać od niego, aby zmarnował swe życie w służbie innym ludziom. Ta służba, jakże chwalebna, wymaga równowagi między dobrem innych i dobrem własnym.”
Jan Hartman, „Zmierzch filozofii”, Wydawnictwo Austeria, Kraków 2023, s. 202
Myślę, że każdemu, kto jest choć trochę obeznany z historią filozofii nie potrzeba tłumaczyć, że Epikur nie był piewcą rozpasanego hedonizmu. Wręcz przeciwnie – dziś nazwalibyśmy go pewnie minimalistą życiowym, a Marie Condo pisałaby o jego myśli w samych superlatywach. Aczkolwiek dziś nie o tym. Styczeń powoli zmierza ku końcowi (jak tam postanowienia noworoczne?) – cytat by dorzucić trochę motywacji do tych, co po pierwszych trudnościach w ich realizacji podupadli na duchu.
Niechaj młodzieniec nie zaniedbuje filozofii, a i starzec niech się nie czuje niezdolny do dalszego jej studiowania. Dla nikogo bowiem nie jest ani za wcześnie, ani za późno zacząć troszczyć się o zdrowie swej duszy. Kto zatem twierdzi, że pora do filozofowania jeszcze dla niego nie nadeszła albo, że już minęła, podobny jest do tego, kto twierdzi, że pora do szczęścia jeszcze nie nadeszła albo, że już przeminęła.
Epikur, List do Menojkeusa, Diogenes Laertios, X 122
Opowieść o Musashim Miyamoto to historia wzrastania w siłę – nie tyle fizyczną, co duchową. Opowieść o stawaniu się człowiekiem.
Takie przypadki znane są już zresztą od czasów starożytnych – im więcej człowiek ma w sobie ambicji i sił żywotnych, tym bardziej cierpi za sprawą namiętności właściwych ludzkiej naturze. […] A wroga, który tkwi wewnątrz, nie sposób pokonać szablą. Choć obiekt, który był przyczyną tego stanu, znajdował się obok i posiadał realny kształt, aby z nim zwyciężyć, należało najpierw stoczyć pojedynek z samym sobą.
Musashi, t.3
Według Nietzschego 'Bóg umarł’. Nie oznacza to jednak automatycznie wojującego ateizmu. Oznacza za to niezaspokajalną tęsknotę.
Nietzsche zastępuje beztroski, zadowolony z siebie ateizm ateizmem cierpiącym, bolejącym nad swymi ludzkimi konsekwencjami. Tęsknota za wiarą, wraz z nieprzejednaną odmową zaspokojenia tej tęsknoty, to jest zdaniem najgłębsza z możliwych postaw wobec naszej kondycji duchowej.
Allan Bloom, „Umysł Zamknięty”, s. 255
[Młody człowiek w ustroju demokratycznym] żyje z dnia na dzień, folgując w ten sposób każdemu pożądaniu, jakie się nadarzy. Raz się upija i upaja muzyką fletów, to znowu pije tylko wodę i odchudza się, to znów zapala się do gimnastyki, a bywa, że w ogóle nic nie robi i o nic nie dba, a potem niby to zajmuje się filozofią. Często bierze się do polityki, porywa się z miejsca i mówi byle co, i to samo robi. Jak czasem zacznie zazdrościć jakimś wojskowym, to rzuca się w tę stronę, a jak tym, co robią pieniądze, to znowu w tamtą. Ani jakiegoś porządku, ani konieczności nie ma w jego życiu ani nad nim. On to życie nazywa przyjemnym i wolnym, i szczęśliwym, i używa go aż do końca.
Platon, „Państwo”, 561c-d
Nad kim bowiem człowiek jest w stanie odnieść zwycięstwo, nad tym daleko już wcześniej rzeczy zewnętrzne musiałby odnieść zwycięstwo. – A zatem nad kim ni rozkosz, ni ból, ni sława, ni bogactwo nie mają władzy, kto potrafi zdobyć się na to, żeby kiedy mu się tak podoba, szmyrgnąć z pogardą całe to nędzne ciało pod nogi któremuś z tyranów i odejść sobie ze świata, czyliż on jeszcze może być niewolnikiem albo czyjej woli ma się podporządkowywać?
„Diatryby”, III, 24, 70-71
Oparte na WordPress & Theme by Anders Norén